اخیرا شاهد کاهش چشمگیر قیمت دلار بوده ایم و احتمالا این سوال برای همه پیش می آید که آیا این کاهش تاثیری بر قیمت مسکن خواهد داشت یا نه. به گزارش ایسنا، افت حدود ۱۹ درصدی قیمت ارز در بازار آزاد در یک مقطع کوتاه که از کاهش ریسک‌های سیستماتیک نشأت گرفت، منجر به ایجاد فضای امیدواری و بهبود چشم‌انداز اقتصادی کشور شد.

دلار که تحت تاثیر تنش‌های منطقه‌ای تا محدود ۱۰۷ هزار تومان بالا رفته بود، پس از ۲۳ فروردین ۱۴۰۴ که اولین دور مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا در عمان انجام شد تا حدود ۲۲ هزار تومان کاهش قیمت را تجربه کرد و هم‌اکنون در بازار آزاد حدود ۸۵ هزار تومان خرید و فروش می‌شود.

دلار از حدود ۸۰ هزار تومان در بهمن سال گذشته به حدود ۱۰۷ هزار تومان در اواسط فروردین امسال رسیده بود.

نرخ‌ها در بازار ملک خریدار ندارد

بازار مسکن یکی از بازارهایی است که سرنوشت آن در شرایط فعلی برای مردم اهمیت ویژه ای دارد. بررسی‌های میدانی نشان می‌دهد که نوسانات کاهشی قیمت ارز، رکود معاملات بازار ملک را عمیق‌تر کرده است. طی حدود سه ماه گذشته نیز که بازار ارز افزایشی بود تغییری در بازار مسکن ایجاد نشد. البته تعداد اندکی از فروشندگان آپارتمان در تهران و پردیس، نرخ‌های اعلامی را حدود ۱۰ درصد افزایش دادند که تاثیری در بازار ایجاد نکرد و به گفته واسطه‌های ملکی، هیچ‌گونه خریدی با قیمت‌های جدید انجام نمی‌شود.

تحلیل دو تن از فعالان بازار مسکن آن است که این بازار به دلیل نبود تقاضای موثر، ظرفیت رشد ندارد.

آقای کیانوش گودرزی – رییس اتحادیه مشاوران املاک – در این‌باره به ایسنا گفته است: با گفت‌وگوهای غیرمستقیم که از هفته گذشته بین ایران و آمریکا آغاز شده شرایط سیاسی و اجتماعی در کشور به گونه‌ای شکل گرفته که قیمت‌ها در بازارهای سکه و ارز به شدت کاهش یافت. اما بازار مسکن به نوعی جواب نه به این هیجانات مقطعی داد.

وی اضافه کرد: بازار ملک معمولا به تحولات اقتصادی دیر واکنش نشان می‌دهد. البته نباید فراموش کرد که قیمت تمام شده ساخت مسکن از حدود متری ۱۵ میلیون تومان به ۲۰ میلیون و در مواردی به رقم‌های بالاتر رسیده و انتظار افت قیمت، بیش از آن‌که به تحولات فوری مربوط شود باید بر مبنای فضای واقعی اقتصاد باشد.

در چند ماه اخیر شاهد رشد قیمت نهاده‌های ساختمانی ناشی از افزایش قیمت ارز بودیم. این در حالی است که مصالح ساختمانی مثل سیمان، فولاد، ‌در و پنجره و غیره تولیدات داخلی است. بنابراین وقتی کارخانجات و واسطه‌های فروش محصولات ساختمانی،  قیمت این کالاها را به دلیل رشد قیمت دلار بالا می‌برند پس از افت قیمت ارز باید آن را کاهش دهند اما این اتفاق معمولا نمی‌افتد.

آقای گودرزی تاکید کرد: تصورم این است که قیمت نهاده‌های ساختمانی کاهش نمی‌یابد؛ بنابراین کاهش قیمت مسکن نیز بعید به نظر می‌رسد. افزایش قیمت هم دور از ذهن است. مسکن طی یک سال گذشته از بازارهای موازی جا مانده و تورم آن تقریبا نصف تورم عمومی بوده است. یعنی با وجود افزایش قیمت اسمی، قیمت واقعی مسکن کاهش یافته است. علت آن هم به کاهش توان متقاضیان مربوط می‌شود. در شرایط فعلی نیز ممکن است رکود کاری باشد ولی نمی‌توان به افت شدید قیمت مسکن امید بست. فعلا قیمت‌ها ثابت مانده و معاملات نیز کساد است.

او در رابطه با وضعیت فعلی بازار ملک گفت: در حال حاضر تعداد فروشندگان بیش از تعداد خریداران است و متقاضیان بالقوه مسکن منتظر تحولات بعدی هستند. در بخش عرضه هم ابتدای امسال و برخلاف سال‌های گذشته افزایشی را در نرخ‌های اعلامی فروش آپارتمان که به شکل سنتی ایجاد می‌شود شاهد نبودیم. یکی از دلایلش مذاکرات و دلیل دیگر کاهش توان خرید متقاضیان مصرفی است.

آقای گودرزی بر این باور است که باید منتظر ماند، اگر قیمت ارز ثابت بماند و تورم سنگینی از بابت نهاده‌های ساختمانی، زمین، دستمزد و غیره نداشته باشیم می‌توان به ثبات بازار مسکن امیدوار بود.

واکنش بازار مسکن به کاهش قیمت دلار

حسن محتشم ـ عضو هیات مدیره انجمن انبوه‌سازان استان تهران نیز با اشاره به اثر احتمالی افت قیمت ارز بر بازار مسکن گفت: «مسکن معمولا مقداری با تامل خودش را بازارهای دیگر هماهنگ می‌کند. سرعت عملی که بازارهای دیگر از خود نشان می‌دهند در بازار ملک شکل نمی‌گیرد. البته شنیده می‌شود که در بازارهای طلا و ارز هم خریداری وجود ندارد. دلیلش این است که شرایط تثبیت شده نیست و شاهد یک حالت بلاتکلیفی هستیم.»

آقای محتشم تاکید کرد: انتظارات روانی پیش آمده ناشی از توافقی است که اغلب فعالان اقتصادی به انجام آن امیدوارند. این‌که قیمت دلار حدود ۲۲ هزار تومان پایین آمده و ثابت مانده یعنی همه چیز در حالت سکون قرار گرفته است. بنابراین بازار مسکن نیز مثل بسیاری دیگر از بازارها نمی‌تواند فعلا واکنشی داشته باشد. صبر می‌کند تا بازارهای موازی و به تبع آن اقتصاد کشور در یک جایگاهی تثبیت شود. به این موضوع که تقاضای مصرفی ملک فعال شود نیز خوش‌بین نیستم. بازار مصرفی به قدرت خرید افراد متوسط و کم‌درآمد وابسته است که فعلا تحول چندانی در قدرت خرید و پیش خرید ملک ایجاد نشده و به زودی هم نخواهد شد.

وی تصریح کرد: علاوه بر تقاضای مصرفی، تقاضای سرمایه‌ای هم در بازار مسکن ورود پیدا نمی‌کند؛ زیرا سرمایه زمانی می‌آید که در بازارهای دیگر احساس بازده نداشته باشد. اتفاقا اگر سرمایه‌ها به بخش مسکن بیاید خوب است؛ زیرا این حوزه هم پیشران هم رونق اقتصادی ایجاد می‌کند و هم به افزایش عرضه کمک می‌کند. افزایش عرضه نیز به ثبات یا کاهش قیمت مسکن می‌انجامد. بخش مسکن با توجه به شعار امسال مبنی بر سرمایه‌گذاری برای تولید می‌تواند یک حوزه مهم و اثرگذار برای رشد تولید کارخانجات و صنایع باشد.

آقای محتشم افزود: طبق آمار رسمی حدود هفت میلیون مسکن در کشور کم داریم اما این حوزه با مسائلی مثل طولانی بودن فرآیند صدور پروانه، کاهش بازده سرمایه و دیگر مشکلات در بخش ساخت و ساز مواجه است.

او همچنین در رابطه با دورنمای بازار مسکن در میان‌مدت گفت:

باید ببینیم توافقی که بین ایرانی و آمریکا انجام می‌شود چگونه است. اگر این توافق مثبت پیش برود و امکان موفقیت آن باشد طبیعتا ریزش قیمت ارز و طلا و تقویت ارزش پول ملی را در پی دارد. در بخش مسکن هم به صورت رونق تولید و کاهش قیمت‌ها خود را نشان می‌دهد.